PMMY च्या दुसऱ्या श्रेणीत येणारा किशोर मुद्रा लोन ₹50,001 ते ₹5,00,000 पर्यंतचा कोलॅटरल फ्री व्यवसाय वाढीचा लोन आहे. शिशु लोन नंतरची पायरी असून 6+ महिने चालू व्यवसाय असणाऱ्यांसाठी आहे.
PMMY तीन श्रेणी तुलना
श्रेणी रक्कम व्यवसाय टप्पा शिशु ₹50,000 पर्यंत नवीन व्यवसाय किशोर ₹50K-₹5 लाख 6+ महिने चालू तरुण ₹5-10 लाख स्थापित व्यवसाय
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
नियम आवश्यक वय 18-65 वर्षे व्यवसाय 6+ महिने चालू टर्नओवर ₹2 लाख+/वर्ष CIBIL 650+ किंवा क्लीन उद्देश स्टॉक/मशीन/वर्किंग
लाभ व वैशिष्ट्ये
वैशिष्ट्य माहिती रक्कम ₹50,001 – ₹5,00,000 व्याजदर 10%-14% कालावधी 3-5 वर्षे EMI ₹10,000-₹12,000 (₹5 लाख)प्रोसेसिंग 0.50%-1% कोलॅटरल नाही
कोणत्या बँका देतात? (Top 6)
बँक विशेष वैशिष्ट्य ऑनलाइन अर्ज SBI e-Mudra Portal ✅ PNB Video KYC ✅ BOI STP Fast Track ✅ Union Bank Digital Signing ✅ Canara Bank Branch Quick ✅ Indian Bank Online Shishu-Kishor ✅
किशोर मुद्रा लोन घेण्याची पूर्ण प्रक्रिया
Method 1: ऑनलाइन अर्ज (सर्वात वेगवान)
Step 1: बँक पोर्टल निवडा
textSBI: sbi.co.in → MSME → e-Mudra → Kishore
PNB: pnbindia.in → Retail → Mudra → Kishore
BOI: bankofindia.co.in → MSME → Kishor Loan
Step 2: अर्ज फॉर्म
1. नाव, मोबाईल, ईमेल → OTP 2. आधार नंबर → OTP वेरीफाय 3. PAN → व्यवसाय माहिती 4. **लोन रक्कम**: ₹1 लाख - ₹5 लाख 5. **उद्देश**: स्टॉक/मशीन/वर्किंग
Step 3: व्यवसाय माहिती
✅ व्यवसाय नाव + 6 महिने जुना ✅ मासिक टर्नओवर (₹20K+) ✅ कर्मचारी संख्या ✅ GST नंबर (ऐच्छिक)
Step 4: दस्तऐवज अपलोड
📄 ITR 2 वर्षे (ऐच्छिक) 📄 बँक स्टेटमेंट 12 महिने 📄 दुकान लायसन्स/GST 📄 मालमत्ता पुरावा 📷 फोटो + सही
Step 5: Digital Verification
text1. Video KYC (5 मिनिटे)
2. e-Sign आधार OTP ने
3. 7-15 दिवसात स्वीकृती
4. डायरेक्ट अकाउंट क्रेडिट
Method 2: ऑफलाइन बँक शाखा
1. जवळची शाखा → "Mudra Loan Form" 2. Kishore Category ने भरले 3. व्यवसाय प्लॅन जोडा 4. 15-30 दिवस प्रोसेस
आवश्यक दस्तऐवज (Kishor Specific)
KYC दस्तऐवज
दस्तऐवज स्वरूप आधार कार्ड JPG/PDF PAN कार्ड JPG पासपोर्ट फोटो 4
व्यवसाय दस्तऐवज (महत्वाचे)
✅ दुकान लायसन्स/Shop Act ✅ GST रजिस्ट्रेशन (ऐच्छिक) ✅ ITR/Form 16 (2 वर्षे) ✅ बँक स्टेटमेंट (12 महिने) ✅ मासिक खर्च/उत्पन्न स्टेटमेंट ✅ व्यवसाय प्लॅन (1 पेज)
प्रत्येक बँकेची प्रक्रिया
SBI Kishor Mudra (सर्वात लोकप्रिय)
1. sbi.co.in → e-Mudra → Kishore 2. Udyam Registration (मोफत) 3. Video KYC → Instant Pre-Approval 4. 7-10 दिवस फाइनल
PNB Digital Kishor
text1. pnbindia.in → Mudra Portal
2. e-KYC + Digital Signature
3. ₹5 लाख पर्यंत STP
BOI Fast Track
1. bankofindia.co.in → MSME STP 2. Single Window Clearance 3. 15 दिवसांत लोन
EMI कॅल्क्युलेटर (₹5 लाख लोन)
कालावधी व्याजदर EMI एकूण व्याज 3 वर्षे 11% ₹16,500 ₹94,000 5 वर्षे 11% ₹11,000 ₹1,60,000 3 वर्षे 13% ₹17,000 ₹1,12,000
लोन स्वीकृती Rate वाढवण्याचे Tips
90% स्वीकृतीसाठी
1. **12 महिने बँक स्टेटमेंट** (सक्रिय) 2. **CIBIL 700+** किंवा NPA नाही 3. **टर्नओवर ₹2 लाख+/वर्ष** 4. **GST/ITR** जोडा (जर असेल) 5. **व्यवसाय प्लॅन** सादर करा 6. **Udyam/MSME** रजिस्ट्रेशन
नाकारण्याचे मुख्य कारण
1. कमी टर्नओवर (<₹15K/महिना) 2. CIBIL खराब (<650) 3. ITR नाही 4. व्यवसाय नवीन (<6 महिने)
₹5 लाख Kishor लोन ने व्यवसाय आयडिया
व्यवसाय खर्च ब्रेकअप ROI सुपरमार्केट स्टॉक ₹3L + दुकान ₹1L 25% मोबाईल शॉप इन्व्हेंटरी ₹2.5L 30% टेलरिंग + बुटीक मशीन ₹1.5L + स्टॉक ₹2L 35% फूड ट्रक व्हेईकल ₹3L + उपकरण ₹1.5L 40%
7 दिवस Action Plan
Day 1-2: तयारी
☑️ CIBIL स्कोअर चेक (72paytm.com) ☑️ Udyam Registration (udyam.gov.in) ☑️ 12 महिने बँक स्टेटमेंट ☑️ व्यवसाय प्लॅन तयार (1 पेज)
Day 3-4: अर्ज
☑️ SBI/PNB e-Mudra Portal ☑️ ऑनलाइन अर्ज + दस्तऐवज ☑️ Video KYC Complete ☑️ Application ID सेव्ह
Day 5-7: फॉलो-अप
☑️ Branch Visit + Field Officer ☑️ व्यवसाय साइट व्हिजिट ☑️ लोन Agreement Sign ☑️ **₹5 लाख क्रेडिट**
महत्वाच्या लिंक्स
सेवा लिंक SBI e-Mudra sbi.co.in/web/business/sme/e-mudra PNB Mudra pnbindia.in/mudra-loan.html BOI STP bankofindia.co.in/business/stp Udyam Portal udyamregistration.gov.in Mudra Portal mudraportal.in
हेल्पलाइन नंबर
Mudra Helpline: 1800-180-1111 SBI MSME: 1800-11-2211 PNB: 1800-180-2222 BOI: 1800-103-1906
निष्कर्ष
किशोर मुद्रा लोन ही ₹5 लाख पर्यंतची बिना गारंटी योजना आहे जी 6+ महिने चालू व्यवसाय वाल्यांसाठी आहे. SBI, PNB, BOI सारख्या बँकांतून ऑनलाइन 7-15 दिवसांत मिळू शकते.